Uchylanie się od obowiązku podatkowego (art. 54 kks)

Uchylanie się od obowiązku podatkowego to jedna z podstawowych form przestępstwa (lub wykroczenia skarbowego).

Zawarta jest w treści art. 54 kks.

Kto ponosi odpowiedzialność?

Podatnik czyli osoba fizyczna, prawna lub nieposiadająca osobowości prawnej podlegająca obowiązkowi podatkowemu.

Jeśli mamy do czynienia z osobą fizyczną sprawa wygląda oczywiście i ta osoba ponosi odpowiedzialność za swoje czyny. W pozostałych przypadkach za sprawstwo odpowiadają osoby zajmujące się sprawami gospodarczymi (w szczególności finansowymi) podatnika.

Zajmowanie stanowisk członków zarządu lub dyrektorów do spraw finansowych, księgowych wiąże się z możliwością pociągnięcia do odpowiedzialności karnej.

Możliwe jest również przypisanie popełnienia czynu z art. 54 kks osobom nie będącym podatnikami oraz osobami zajmującymi się sprawami finansowymi w firmie.

Taka sytuacja może wystąpić w przypadku popełnienia przestępstw karnoskarbowych w ramach zorganizowanej grupy przestępczej mającej na celu popełnienie przestępstwa karnoskarbowego.

Wówczas, jeśli uchylanie się od obowiązku podatkowego jest elementem działania większej zbiorowości każdy z członków tej grupy może ponosić odpowiedzialność karną.

Za co ponosi się odpowiedzialność?

Za brak wskazania właściwemu organowi przedmiotu opodatkowania (czyli to od czego należy uiścić podatek – np. dochód) lub podstawy opodatkowania (czyli wielkości, od której należy uiścić podatek).

Mówiąc wprost – jest to przestępstwo polegające na ukryciu przed organami celno-skarbowymi działalności, z którą wiąże się konieczność zapłaty podatków.

Ciekawą kwestią jest to, czy za takie przestępstwa karnoskarbowe mogą odpowiadać osoby uzyskujące dochody z działalności nielegalnej (np. sutenerzy, paserzy, handlarze narkotykami).

Osiągają oni dochody, które w żaden sposób nie są ujawniane organom skarbowym.

Generalnie należy uznać, że w przypadku ujawnienia takiej działalności, jej sprawcy nie odpowiadają za przestępstwo z art. 54 kks (co nie wyklucza odpowiedzialności za inne postępowania).

Wynika to z faktu, że przychody pochodzące z przestępstwa są wyłączone z opodatkowania.

Jednakże praktyka wskazuje, że nie każda działalność o charakterze przestępczym będzie z takiej odpowiedzialności zwolniona.

Z takiej odpowiedzialności będzie zwolniony np. handel kradzionymi samochodami, narkotykami czy sutenerstwo. Jest to działalność z gruntu nielegalna, a zatem nie znajduje swojego odpowiednika w legalnym obrocie.

Jednocześnie dopuszczalna jest odpowiedzialność za przestępstwo z art. 54 kks wprowadzającego nielegalnie do obrotu na terenie kraju papierosy lub alkohol. Dotyczy to towarów bez ich oclenia lub opatrzenia znakami akcyzy z uwagi na fakt, że produkty te mogą być przedmiotem legalnego obrotu.

Nie ma przestępstwa z art. 54 kks jeżeli skutkiem braku ujawnienia przedmiotu opodatkowania lub podstawy opodatkowania nie było narażenie podatku na uszczuplenie.

Jaka kara?

Jest uzależniona od wartości uszczuplenia podatku.

Podstawowa kara to grzywna do 720 stawek dziennych lub kara pozbawienia wolności do lat 5 lub obie te kary.

W przypadku uszczuplenia podatku o małej wartości (nie przekraczającej kwoty 450.000 zł) karą jest tylko grzywna do 720 stawek dziennych.

Jeżeli podatek uszczuplony (lub narażony na uszczuplenie) stanowi kwotę poniżej 11.250 zł mamy do czynienia z wykroczeniem skarbowym. Jest ono zagrożone karą grzywny od jednej dziesiątej do dwudziestokrotności wysokości minimalnego wynagrodzenia.

Dodaj komentarz