Nadzwyczajne obostrzenie kary

Nadzwyczajne obostrzenie kary to sytuacja, gdy sprawca może ponieść odpowiedzialność bardziej surową aniżeli przewiduje to ujawniona górna granica kary.

Dlaczego kara może być surowsza?

Kodeks karnoskarbowy dla każdego czynu zabronionego (przestępstwa lub wykroczenia) przewiduje określoną karę. Nie jest to kara ustalona „na sztywno” nakazująca jednakowe traktowanie sprawców tych samych przestępstw.

Ustawa przewiduje „widełki”, które należy mieć na uwadze skazując oskarżonego za określone przestępstwo.

Odwołując się ponownie do przykładu oszustwa podatkowego w podstawowej formie (art. 56 § 1 k.k.s.) osoba skazana za takie przestępstwo może zostać ukarana grzywną od 10 stawek dziennych do 360, karą pozbawienia wolności od 5 dni do 5 lat lub obiema tymi karami łącznie.

Co do sposobu wyliczania stawek dziennych odsyłam do posta: https://www.przestepstwa-skarbowe.pl/grzywna/.

Sąd wyrokując w zasadzie nie może wykroczyć poza te granice. Chyba, że istnieją nadzwyczajne okoliczności.

Wysokość kar – przynajmniej w teorii – jest dostosowana do wagi danego przestępstwa i jego negatywnych skutków społecznych. Zdarzają się jednak sytuacje, gdy kara za popełnienie tego samego przestępstwa może być niewystarczająca. Może mieć na to wpływ wysokość potencjalnej szkody lub okoliczności osobiste sprawcy czynu.

Kiedy kara może być surowsza?

Dotyczy to wysokości szkody – popełnienie umyślnego przestępstwa skarbowego o dużej wartości. Jako dużą wartość rozumiemy na dzień dzisiejszy równowartość kwoty 1.125.000 zł. Czyli, odwołując się do oszustwa podatkowego, aby istniało ryzyko obostrzonej odpowiedzialności nierzetelne informacje zawarte w deklaracjach podatkowych musiałyby prowadzić do nieodprowadzenia podatku co najmniej we wskazanej wyżej wysokości. Niestety nie musi to dotyczyć tylko jednej deklaracji podatkowej.

Jeśli w toku postępowania wykazano szereg deklaracji składanych w krótkich odstępach czasu (do 6 miesięcy) zachowania te mogą być uznane za jeden czyn. Tak więc wiele nierzetelnych deklaracji obejmujących zmniejszenie podatku o niższe kwoty (sumarycznie) może również powodować nadzwyczajne obostrzenie kary.

Odnośnie wartości szkody – podstawą do nadzwyczajnego obostrzenia kary jest również wystawienie pustej faktury lub posługiwanie się taką fakturą. Oczywiście tylko w przypadku, gdy kwota podatku wynikająca z tej faktury jest dużej wartości.

Surowsza kara grozi również sprawcom, którzy:

  1. uczynili sobie z przestępstw skarbowych stałe źródło dochodu,
  2. popełniają dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok co do któregokolwiek z nich,
  3. dopuścili się recydywy,
  4. działali w zorganizowanej grupie przestępczej lub związku przestępczym,
  5. popełnili przestępstwo używając przemocy, lub grożąc jej użyciem,
  6. doprowadzili inną osobę do popełnienia przestępstwa zmuszając ją do tego.

Jaka kara po nadzwyczajnym obostrzeniu?

To zależy jakie przestępstwo jest przedmiotem postępowania. Jeśli są to szeroko pojęte oszustwa podatkowe, przestępstwa związane z naruszeniem przepisów o akcyzie, przemyt, a kwota uszczuplonej należności jest wielka (2.250.000 zł) lub posługiwanie się fałszywą fakturą o wielkiej kwocie uszczuplenia podatku wówczas sąd może orzec karę pozbawienia wolności powyżej dwukrotności dolnego zagrożenia (nie mniej niż 3 miesiące) aż do górnej granicy zwiększonej o połowę.

Co do pozostałych czynów sąd może zamienić karę grzywny na karę ograniczenia wolności lub nawet pozbawienia wolności.  Wiele zależy od sankcji przewidzianej za dane przestępstwo.  Sąd może  orzec karę pozbawienia wolności od 1 miesiąca pozbawienia wolności do górnej granicy zwiększonej o połowę. Nadto możliwe byłoby orzeczenie kary grzywny analogicznie obostrzonej – obok kary pozbawienia wolności.

Konkludując –  w przypadku oszustwa podatkowego wielkiej wartości – sprawcy groziłaby kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 7 lat i 6 miesięcy. W przypadku dużej wartości kara pozbawienia wolności od 1 miesiąca do 7 lat i 6 miesięcy. Oprócz tych kar możliwe byłoby orzeczenie kary grzywny w wysokości do 1.080 stawek dziennych.

Dodaj komentarz